P. Sreedharan

പരസ്പരസഹായത്തിൽ തുടങ്ങി ക്രമേണ വിദ്യാഭ്യാസം, യുവജനവികസനം, സാമൂഹിക പ്രതിനിധാനം എന്നീ മേഖലകളിലേക്ക് വളർന്ന ഒരു സമൂഹസംഘടനയിലൂടെയാണ് പി. ശ്രീധരന്റെ പൊതുജീവിതം നിരവധി ദശാബ്ദങ്ങളിലായി രൂപപ്പെട്ടത്. ഏതെങ്കിലും ഒരു ഭാരവാഹിയുടെ കാലാവധിക്കപ്പുറവും ഉപകാരപ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളും അവസരങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴാണ് സമൂഹസംഘടനകൾ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമാകുന്നത് എന്ന വിശ്വാസമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അടിത്തറ. ഒറ്റപ്പെട്ട നാടകീയ നീക്കങ്ങളേക്കാൾ, ക്രമമായ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും രേഖകളിലൂടെയും പിന്നാലെ വരുന്നവരെ ഒരുക്കുന്നതിലൂടെയുമാണ് അദ്ദേഹം ആ വിശ്വാസം പ്രാവർത്തികമാക്കിയത്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രദേശത്തെ നിരവധി കുടുംബങ്ങൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും സ്ഥിരതയുള്ള തൊഴിലിനും മെച്ചപ്പെട്ട അവസരങ്ങൾ തേടിയിരുന്ന കാലത്താണ് ശ്രീധരൻ സമൂഹപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായത്. ചെറിയൊരു സ്കോളർഷിപ്പ്-സഹായ പരിപാടിയായാണ് ആ ശ്രമം തുടങ്ങിയത്; കാലക്രമേണ അത് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ വിശാലമായ ശൃംഖലയായി വളർന്നു. ആ വളർച്ചയ്ക്ക് ഒരു ചട്ടക്കൂട് നൽകുകയായിരുന്നു ശ്രീധരന്റെ പങ്ക്. സഹായം ആവശ്യമുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളെ കണ്ടെത്താനും രേഖകൾ സുതാര്യമായി സൂക്ഷിക്കാനും പ്രാദേശിക സഹായദാതാക്കളെ ക്രമബദ്ധമായി പങ്കാളികളാക്കാനുമുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പങ്കുവഹിച്ചു.

സംഘടനയുടെ വളർച്ചയിൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നും കേന്ദ്രസ്ഥാനത്ത് നിന്നു; വർഷങ്ങൾ കഴിയുന്തോറും അതിന്റെ വ്യാപ്തിയും കൂടി. സ്കോളർഷിപ്പുകൾക്കൊപ്പം തൊഴിൽ മാർഗനിർദ്ദേശം, പഠനസാമഗ്രികൾ, കുടുംബത്തിൽ ആദ്യമായി ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന യുവാക്കൾക്കായുള്ള ഓറിയന്റേഷൻ പരിപാടികൾ എന്നിവയും പിന്നീട് ആരംഭിച്ചു. സഹായം നൽകുന്നതിൽ നിന്ന്, സഹായം ലഭിക്കുന്നവരുടെ ആത്മവിശ്വാസവും കഴിവും വളർത്തുന്നതിലേക്ക് ഊന്നൽ ക്രമേണ മാറണമെന്ന് ശ്രീധരൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.

സമൂഹ പ്രതിനിധാനമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ധാര. പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, പ്രാദേശിക വികസനം, ക്ഷേമസേവനങ്ങൾ, തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സംഘടിതമായ വഴിയില്ലാത്ത സമൂഹങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പൊതുവെ ഒരേ രീതിയാണ് അദ്ദേഹം പിന്തുടർന്നത്: വ്യക്തമായ നിവേദനം തയ്യാറാക്കുക, സംവാദത്തിന് ശ്രമിക്കുക, വാഗ്ദാനം ചെയ്തതും യഥാർത്ഥത്തിൽ നടപ്പാക്കിയതും രേഖപ്പെടുത്തുക. അവസാനത്തെ ഘട്ടം എളുപ്പം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോകാം; എന്നാൽ ഒരു വാഗ്ദാനം പിന്നീട് വീണ്ടും ഉന്നയിക്കാൻ സാധ്യമാക്കുന്നത് അതാണ്.

പല സന്നദ്ധസംഘടനകളിലും അദ്ദേഹം ഒരു പ്രശ്നം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു: പരിചയസമ്പന്നരായ ചുരുക്കം ചിലരെ സ്ഥാപനങ്ങൾ അമിതമായി ആശ്രയിക്കാൻ തുടങ്ങും. ഭാഗികമായി അതിനുള്ള മറുപടിയെന്ന നിലയിൽ, സംഘടനാ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കാൻ യുവ അംഗങ്ങളെ അദ്ദേഹം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസം, ക്ഷേമം, യുവജന പ്രവർത്തനം, സമൂഹവികസനം എന്നീ മേഖലകൾക്കായി കമ്മിറ്റികൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു; മുതിർന്ന ഭാരവാഹികൾ ക്രമേണ മെന്റർമാരുടെ പങ്കിലേക്ക് മാറി.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ നേതൃത്വ കൈമാറ്റത്തിന് അദ്ദേഹം പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകി. സ്ഥാപനത്തിന്റെ ചരിത്രവും അത് സേവിക്കുന്ന ആളുകളുടെ മാറുന്ന ആവശ്യങ്ങളും ഒരുപോലെ മനസ്സിലാക്കുന്ന പുതിയ സംഘാടകരെ വളർത്താൻ ഒരു സമൂഹസംഘടനയ്ക്ക് കഴിയണം എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വാസം. നേതൃപരിശീലനം, സംഘടനാ തീരുമാനങ്ങളുടെ രേഖപ്പെടുത്തൽ, യുവാക്കളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം പിന്തുണ നൽകി. രേഖപ്പെടുത്തൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൊതുജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടു ധാരകളിലും കാണാം — സമൂഹത്തിന് നൽകിയ വാഗ്ദാനങ്ങളുടെ രേഖയും, സംഘടന സ്വയം എടുത്ത തീരുമാനങ്ങളുടെ രേഖയും.

ശ്രീധരന്റെ സംഭാവന ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രചാരണത്തിലോ പദ്ധതിയിലോ ഒതുങ്ങുന്നില്ല; ഒരു സമൂഹസ്ഥാപനത്തെ ക്രമേണ ശക്തിപ്പെടുത്തിയതിലാണ് അത്. പ്രതിനിധാനം ജനപങ്കാളിത്തത്തിലേക്ക് നയിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന് അർത്ഥമുണ്ടാകുന്നത്; ആളുകൾക്ക് സ്വയം പ്രവർത്തനം തുടരാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസവും സംഘടനാ അറിവും ലഭിക്കുമ്പോഴാണ് ആ പങ്കാളിത്തം നിലനിൽക്കുന്നതെന്നും ശ്രീധരൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.